Kalkulacja transportu w czasach ciągłej zmiany na rynku!

Podstawowe pojęcia ułatwiające zapoznanie się z tematem:

• CENA: Suma pieniędzy jaką klient musi zapłacić za usługę. Stanowi ona element rynku umożliwiający równoważenie podaży i popytu.
• FRACHT: Opłata pieniężna określona w umowie lub taryfie transportowej należna przewoźnikowi za przewóz ładunków do zlecenia.
• TARYFA TRANSPORTOWA: Zestawienie stawek (frachtów) za usługi transportowe.
• WOZOKILOMETR: Odpowiednik przemieszczenia się pojazdu na odległości jednego kilometra, niezależnie od wykorzystania jego ładowności, przy czym jeżeli wykorzystanie to jest większe od zera, wówczas jest to (wozo) kilometr ładowny, w przeciwnym przypadku (wozo) kilometr przebiegu.
• KILOMETR ŁADOWNY: Każdy kilometr przebiegu pojazdu, podczas którego transportowany jest dany ładunek – przejazd w jedną stronę (naliczany najczęściej, gdy ładunek adresowany jest do regionu, z którego istnieje możliwość pozyskania ładunku powrotnego, nie ma zatem potrzeby rekompensowania przewoźnikowi kosztów powrotu “na pusto”).
• KILOMETR PRZEBIEGU: Każdy kilometr przebiegu pojazdu związany z realizacją przewozu danego ładunku – przejazd w dwie strony (naliczany najczęściej, gdy ładunek adresowany jest do regionu, z którego trudno pozyskać ładunek powrotny, trzeba zatem zrekompensować przewoźnikowi koszty powrotu “na pusto” lub tylko ryzyko takiego powrotu).
• TONOKILOMETR: Odpowiednik przemieszczenia jednej tony ładunku na odległości jednego kilometra (lub innej, dowolnej miary ilości ładunku, wówczas np. paletokilometr). Stanowi miarę wykonanej pracy przewozowej.

Główną uwagę należy zwrócić na fakt, że rynek transportowy to tzw. wolny rynek – ceny podlegają negocjacji (są umowne). Tak też się stało w ostatnich dwóch latach. W wskutek oddziaływania wielu niekorzystnych czynników, w głównie Brexitu (UK), pandemii COVID-19 i wojny rosyjsko-ukraińskiej, stawki transportowe drastycznie wzrosły. Obecnie, 2022 rok, w wyżej wymienionych przewozach wysokotonażowych, stawki krajowe kształtują się na poziomie przeciętnym 4.0 – 5.0 zł/km ładowny i 3.5-4.5 zł/km przebiegu, zaś w przewozach międzynarodowych w granicach 5.0-7.0 zł/km ładowny (dochodzą nawet do poziomu 1,5 euro/km) i 4.5-6.0 zł/km przebiegu.

W europejskiej, w tym w polskiej, gospodarce najważniejszą rolę odgrywają przedsiębiorstwa transportu drogowego. Są to podmioty prawie w 100% należące do sektora prywatnego. Szczególną cechą polskiej branży transportowej jest jej aktywność na rynku międzynarodowym. Polscy kierowcy są najliczniejszą grupą jeżdżącą po całym terytorium kontynentu. W Europie, w tym w Polsce, spadek zapotrzebowania na usługi przewoźników międzynarodowych i krajowych uwidocznił się w marcu 2020 r. W tym czasie wystąpiły pierwsze zakłócenia w dostawach części i komponentów z Chin, gdzie pandemia COVID- 19 spowodowała wstrzymanie produkcji w wielu zakładach po obchodach chińskiego nowego roku pod koniec stycznia. Wprowadzane od marca 2020 r. ze względu na pandemię ograniczenia mobilności w krajach europejskich doprowadziły do zablokowania pracy części zakładów wytwórczych, wielu placówek handlowych oraz usługowych. Co zostawiło ogromne skutki w koszcie obsługi transportowej.

Co zawiera kalkulacja oferty trasnportowej:

1. a) Koszty paliwa

W biznesie, który jest oparty na kontraktach średnio- lub długoterminowych mogą być zawarte klauzule paliwowe. Cena hurtowa paliw na rynkach europejskich zmienia się proporcjonalnie do zmian ceny ropy na giełdzie towarowej, jednak te zmiany następują z dość dużym opóźnieniem jeśli zmiany polegają na spadku cen.

1. b) Kursy walutowe

Stawki frachtowe na rynku międzynarodowym są denominowane w euro. Przewoźnicy wykonujący przewozy międzynarodowe, ponoszą znaczną część kosztów, m.in. paliwa, leasingu, opłat drogowych, a częściowo także płac (tzw. diety) także w euro.

1. c) Leasing taboru

Umowy leasingowe są wieloletnie (najczęściej 36- lub 48- miesięczne).

U przewoźników międzynarodowych i krajowych występuje zbliżona struktura kosztów. Podstawowe znaczenie mają koszty zmienne: paliwa, materiałów eksploatacyjnych oraz ogumienia. Ta grupa kosztów stanowi ok. 40-45% kosztów pełnych ].

Na cenę usługi transportowej mają wpływ takie czynniki, jak:

• odległość przewozu, trasa przewozu – taniej wypadają przewozy do kraju (importowe), niż z kraju (eksportowe),
• obszar, na którym świadczone są usługi (lokalizacja miejsca za i wyładunku),
• czas wyprzedzenia zamówienia,
• rodzaj ładunku (w tym jego wartość).
• rodzaj i sposób opakowania przewożonego ładunku,
• wielkość jednorazowej partii (masa, objętość),
• podatność transportowa ładunku,
• czas świadczenia usług (sezonowość popytu i cen, dni wolne od pracy),
• cechy jakościowe usług (np. prestiż, ale także wielkość przewoźnika),
• szybkość realizacji przewozu (przewozy ekspresowe droższe o 50 do 100%),
• zakres czynności dodatkowych,
• forma i termin zapłaty za usługę.

Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje przewozów i w efekcie cen:

• frachty (przewozy) drobnicowe, inaczej LTL– ang. Less Than Truck Load, mające miejsce jeżeli zleceniodawca płaci za faktyczną ilość / wagę / objętość ładunku, a zastosowany do przewozu pojazd jest dobierany przez spedytora i jego wielkość nie ma wpływu na stawkę przewozową,
• frachty (przewozy) całopojazdowe, inaczej FTL– ang. Full Truck Load, mające miejsce jeżeli zleceniodawca płaci za zdolność załadowczą (wielkość) zamówionego pojazdu, bez względu na ilość / wagę / objętość ładunku, jaki załaduje ( przy uwzględnieniu przepisów prawnych dotyczących DMC i dopuszczalnych nacisków na osie) – jest to zatem wynajem pojazdu z kierowcą, najczęściej w układzie „all in” (wszystkie składowe ceny uwzględnione we frachcie).